Boru hatlarının tespiti, gömülü bulunan metal veya metal olmayan boru hatlarının kazısız teknolojiler ile tespit edilmesidir. Yeraltında gömülü olarak bulunan boru hatlarının konum, güzergah ve derinlik tespitleri boru cinslerine göre metal ve metal olmayan şeklinde farklı tespit teknolojileri ile yapılır. Metal boru hatlarının tespitinde kablo boru dedektörü tercih edilirken, metal olmayan boru hatlarının tespitinde yeraltı radarı (gpr) tercih edilir.
- Kablo Boru Dedektörü: Metal boru hatlarının etrafında oluşan elektromanyetik sinyalleri algılayarak boru hattının tespit edilmesini sağlar.
- Yeraltı Radarı (GPR): Jeoradar olarak da bilinen yeraltı radarı metal olmayan boru hatlarının tespiti için yeraltına radyo sinyalleri gönderir ve boru hattına çarparak geri dönen sinyalleri algılayarak boru hattının konum, güzergah ve derinliğinin tespit edilmesini sağlar. Yeraltı radarı metal olmayan boru hatlarının tespitinde tercih edilseler de metal boru hatlarının tespit edilmesinde de kullanılabilmektedirler.
Çelik boru hattı tespiti, yeraltında bulunan çelik boru hatlarının kablo boru dedektörü ile konum, güzergah ve derinliğinin tespit edilmesidir. Çelik boru hatlarının tespit edilmesinde jeoradarlar da kullanılabilmesine rağmen pratik kullanım ve hızlı sonuç vermesi nedeniyle kablo boru dedektörleri tercih edilmektedir. Çelik borular kendi üzerinde topladığı radyo frekanslarının oluşturduğu elektromanyetik dalgalardan dolayı bu alanı tespit eden kablo boru dedektörleri yardımı ile tespit edilebilmektedir.
Çelik borular, boru çapı fak etmeksizin 10 metre derinliğe kadar x,y,z koordinatlarında tespit edilebilmektedir.
Çelik boruların tespit projelendirmesi, kazısız teknolojiler ile tespit edilen çelik boru hatlarının istenilen formatlarda dijital ortama aktarılmasıdır. Yeraltında gömülü olarak bulunan çelik boruların tespiti yapıldıktan sonra sahanın müsaitliğine göre tespit dedektörüne entegre gps ile eş zamanlı veya harici gps cors veya total station ile x,y,z koordinatlarında projelendirmeleri yapılabilmektedir.
Plastik boru hattı tespiti, boru hatlarının yeraltı radarı ile konum, güzergah ve derinliğinin tespit edilmesidir. Günümüzde şehir altyapılarının birçok endüstrisinde plastik borular kullanılmaktadır. Örneğin içme suyu hatlarında ağırlıklı olarak pvc ve polietilen borular kullanılmaktadır. Doğalgaz hatlarının tamamına yakınını yine polietilen borulardan oluşmaktadır. Bu plastik özellikli borular yeraltı radarı GPR ile başarılı bir şekilde tespit edilebilmektedir.
Plastik boru hatları, Yeraltı radarının anten özelliklerine bağlı olarak 4 ile 6 metre derinliğe kadar tespit edilebilir.
Yeraltında gömülü bulunan boru hatlarının konum güzergahlarının tespit edilerek haritalandırılmasına boru hattı projelendirme denir. İçme suyu, doğalgaz, kanalizasyon, yağmur suyu gibi hatlar genellikle toprak altında gömülü bulunurlar. Gömülü hatlarının konum ve güzergahlarını boru hattı projelendirme ile noktasal belirlemek ve haritalandırmak mümkündür.
